Vandaag trekken de Oostenrijkers naar de stembus voor een nieuw parlement. De verkiezingen kwamen er nadat de regering van FPÖ (Oostenrijkse Vrijheidspartij, de partij van Jörg Haider) en de conservatieven van de ÖVP van Schüssel ten val kwam. Die regering viel wegens onenigheid in de FPÖ van Jörg Haider. Haider had zelf afstand gehouden van de regering door geen ministerpost op te nemen. Hij maakte gebruik van die positie om de regering de doodsteek toe te brengen door afstand te nemen van het beleid.

Binnen de FPÖ heeft dit heel wat discussie teweeggebracht. Het toont ook aan hoe er enerzijds een tendens is tot puur populisme maar dat anderzijds de oude garde nog steeds de touwtjes stevig in handen houdt.

De groei van het FPÖ in de jaren '80 en '90 was enorm. Van rond de 5% groeide de partij tot 26% bij de verkiezingen in 1999. De FPÖ baseerde zich op het ongenoegen tegenover het privatiseringsbeleid in de jaren '80 en de afbouw van de sociale zekerheid in de jaren '90. Haider slaagde erin om zijn FPÖ voor te stellen als dé oppositie. Door zich op populistische wijze naar voor te brengen als de verdediger van de 'kleine man' was een snelle groei mogelijk.

Bij de regeringsdeelname ontstond binnen de FPÖ een conflict tussen de "pragmatische" vleugel van de FPÖ en de electorale basis van die partij die dacht te stemmen op een partij die zou opkomen voor de kleine man. Dat conflict ging zo diep dat Haider terug op het voortouw kwam om orde op zaken te stellen. Vanuit zijn positie kon hij zich voordoen als een oppositiefiguur om zo de schade te beperken.

Volgens de opiniepeilingen en exit-polls zou de FPÖ van 26% terugvallen naar 12%. Vooral de ÖVP zou stemmen overwinnen en groeien tot 37,20% wat net iets meer is dan wat de SPÖ zou halen volgens de peilingen.

Betekent dit dat regeringsdeelname een nuttige taktiek is om extreem-rechts te bestrijden? Neen, we zagen hoe in Oostenrijk extreem-rechts haar stempel kon drukken op het justitiebeleid, onderwijs, beperking van vrouwen- en migrantenrechten. Dat is een bijzonder zware prijs die betaald wordt. Bovendien zijn door de FPÖ een aantal radicale rechtse standpunten ook in de ÖVP van Schüssel binnengesijpeld. Het feit dat de voormalige FPÖ-minister Grasser de overstap gemaakt heeft naar de ÖVP is daar enkel een uitdrukking van.

De groei van de FPÖ was enkel mogelijk omdat vanuit de linkerzijde niet opgetreden werd tegen het asociale beleid. Bij gebrek aan een brede socialistische arbeiderspartij om het verzet te organiseren, kon de FPÖ zich voordoen als de enige oppositie. Een terugkeer van een 'nieuwe FPÖ' is niet uitgesloten en gaat samen met de vraag hoe de linkerzijde een alternatief kan uitbouwen.

De Linkse Socialistische Partij in Oostenrijk ( Sozialistische Linkspartei) wil bouwen aan een sterke linkse oppositie. Als deel van die campagne, komt de partij op in Wenen. Niet om een sterke electorale doorbraak te kennen, maar wel om de linkerzijde doorheen de campagne te versterken.

Lees ook volgende achtergrondinformatie: