De afgelopen twee weken, sinds de verkiezingen waarbij het extreem-rechtse Sverige Demokraterna 20 zetels haalde, waren er aanhoudend betogingen in Zweden. Bij het anti-racistisch protest kwamen er tot 10.000 betogers op straat.
Op 5 oktober woonden de parlementsleden een mis bij in de kerk naast het koninklijk paleis. Bisschop Eva Brunne was blijkbaar onder de indruk van het massale anti-racistische protest en vermeldde de massale betoging met 10.000 deelnemers een dag eerder. Ondanks hun vele verwijzingen naar de christelijke tradities, verlieten de parlementsleden van de Sverige Demokraterna (SD) daarop de kerk en ook hun zo hard geprezen koning.
Dit leidde tot heel wat media-aandacht en discussie. Zo was er een debat op de radio tussen een SD-parlementslid en Arne Johansson van de Rättivisepartiet Socialisterna (RS), één van de organisatoren van de betoging op maandag. Arne stelde: “De SD’ers hebben de kerk verlaten, maar wij willen hen eigenlijk uit het parlement.” Hij wees er op dat het aanprijzen van anti-racistische acties blijkbaar volstond om de SD’ers op stang te jagen.
Het racistische parlementslid probeerde de anti-racisten af te doen als gewelddadig, maar Arne antwoordde meteen: “Extreem-rechts staat voor politiek geweld. De afgelopen 20 jaar zijn 15 tot 20 mensen door hen vermoord. Onze eigen partij is het afgelopen anderhalf jaar maar liefst 18 keer aangevallen.”
Veel protestacties begonnen spontaan na oproepen op Facebook. Aanvankelijk namen weinig organisaties deel aan de acties. Wij waren er wel aanwezig en namen contact op met de September Alliantie waarin linkse groepen en vakbondsafdelingen actief zijn. Op die basis werd het voorstel gedaan voor een gezamenlijke betoging met de spontane actievoerders. Dat werd beslist op een vergadering met 70 vertegenwoordigers van verschillende organisaties en groepen.
Op de actiedag van 4 oktober werd begonnen met een scholierenbetoging van zowat 150 jongeren voor het parlement. Dezelfde avond was er een centrale betoging met 10.000 aanwezigen. Daarbij waren er verschillende toespraken, onder meer van de partijleider van de Linkse Partij maar ook van vertegenwoordigers van Rättvisepartiet Socialisterna, waaronder ons herverkozen gemeenteraadslid in Haninge (Stockholm), Mattias Bernhardsson. Die riep op tot gezamenlijk verzet en strijd voor werk, huisvesting en tegen racisme. Tegelijk waren er betogingen in tal van andere steden. Het grootste dagblad, Aftonbladet, titelde: “Heel Zweden tegen racisme”.
We zijn nu “Scholieren tegen Racisme” aan het opzetten onder jongeren en steunen ook gelijkaardige initiatieven onder studenten en op de werkvloer. De vakbonden moeten een actieve rol spelen in de campagnes en de strijd tegen racisme.