De extreme rechterzijde heeft een nieuwe hobby gevonden: oude teksten van Marx, Engels en de dagboeken van Che Guevara uitpluizen op zoek naar uitspraken die als racistisch kunnen geïnterpreteerd worden. Het viel al op bij de laatste NSV-betoging in Leuven: de extreme rechterzijde voerde campagne met een hamer en sikkel en met Che Guevara op de affiches. Zijn ze het noorden volledig kwijt? Bovendien zoeken ze naar citaten die ze ongetwijfeld zelf sympathiek vinden.
Op 30 januari 1933 werd Adolf Hitler aangesteld als de nieuwe kanselier van Duitsland. Het was het begin van een donkere periode waarin de ijzeren vuist van het fascisme heerste. Als vandaag naar het ‘populisme’ van de jaren 1930 wordt verwezen, is dat een onderschatting van wat het fascisme juist betekende voor een meerderheid van de bevolking. Tachtig jaar na de machtsovername door Hitler is het nuttig om na te gaan hoe dat mogelijk was en waar het fascisme juist voor stond.
Op 30 januari 1933 benoemde de Duitse president von Hindenburg een nieuwe kanselier: Adolf Hitler. Het vormde het begin van een bloedige fascistische dictatuur. Naar aanleiding van de 80ste verjaardag van de machtsovername door Hitler publiceert marxisme.be een boek met teksten van Leon Trotski over het fascisme. Hieronder alvast de inleiding op het hoofdstuk over het fascisme dat aan de macht komt in Duitsland. Deze inleiding wordt gevolgd door een verwijzing naar de teksten uit het betreffende hoofdstuk.

Hitler wordt vaak voorgesteld als de verpersoonlijking van het kwade. Het is echter belangrijk om ook na te gaan in welke historische omstandigheden hij aan de macht kon komen. Hoe kon één van de machtigste arbeidersbewegingen ter wereld zo’n nederlaag ondergaan en onderdrukt worden door een brutale dictatuur? Zou zoiets vandaag nog mogelijk zijn?
Dossier door Ben Robinson uit 2008 (naar aanleiding van de 75ste verjaardag van de machtsovername door de nazi's)
Het boek ‘Whither France?’ (‘Waarheen gaat Frankrijk?’, voorlopig is het boek nog niet volledig in het Nederlands vertaald) van de Russische revolutionair Leon Trotski geniet geen grote bekendheid. Ten onrechte, want het biedt een scherpe analyse van een periode van politieke crisis, onstabiliteit, de opkomst van populisten en extreemrechts en de antwoorden die de arbeidersbeweging daarop naar voor moet brengen.
Twintig jaar na het racistische geweld tegen asielzoekers in het Duitse Rostock, zijn de beelden van aanvallen en fysiek geweld tegen migranten en mensen met een ‘foute’ huidskleur of andere ‘afwijkingen’ terug. Het EK leverde niet enkel fraai voetbal op, maar bracht ook beelden van door extreemrechts beïnvloede supporters in Oost-Europa. In Griekenland haalt de neonazistische partij Gouden Dageraad 6,9% van de stemmen, wat het zelfvertrouwen van de militanten versterkt en hierdoor ook het aantal gewelddaden.
De Limburgse auteur Roger Rutten bracht met ‘Oorlog & Zwijgen. Kinderen van verzetsmensen vertellen’ een vervolg op zijn twee eerdere uitstekende boeken over dit thema. Rutten brengt het verhaal van de verzetsstrijders en hun kinderen. Dit boek komt net op tijd, op een ogenblik dat de laatste verzetsstrijders stilaan buiten strijd geraken en op een ogenblik dat sommigen er openlijk voor pleiten om alles te vergeten.
Het verhaal van het gevangenenkamp Breendonk is wellicht vrij goed gekend, een bezoek aan Breendonk blijft tot op vandaag een schokkende gebeurtenis. Over de folteringen en de verschrikkingen in dit kamp zijn al meerdere boeken geschreven. Het nieuwe boek “Beulen van Breendonk” brengt een minder bekend verhaal, dat van de achtergrond van de beulen en hun handlangers. Deze verdedigers van de Arische superioriteit blijken overigens stuk voor stuk ‘losers’ te zijn.
De Nederlandse columnist Rob Riemen brengt met het boekje “De eeuwige terugkeer van het fascisme” een opvallende kritiek op rechtse populisten. De titel lijkt wat te choqueren, Wilders wordt zomaar een fascist genoemd. Benieuwd naar hoe Riemen het fascisme dan wel omschrijft en welke antwoorden hij erop brengt, lazen we zijn essay. Het resultaat was ergernis bij het lezen van zoveel clichés.
Marc Bertrands schreef het levensverhaal van partizanenleider Max De Vries neer in een boek. De partizanen die tijdens Wereldoorlog Twee tegen de nazibezetters streden, zijn stilaan aan het uitsterven. Het is dan ook nuttig om hun verhalen nu nog op te tekenen. Het boek over Max De Vries gaat samen met een DVD waarin De Vries zelf zijn verhaal doet. Opvallend is hoe De Vries in het boek ook een aantal ideologische posities van de oude stalinistische lijn blijft verdedigen.
In september vierden we de 90ste verjaardag van de massale beweging van fabrieksbezettingen in Italië. Die beweging stelde het kapitalisme in vraag, maar slaagde er niet in om een einde te stellen aan de kapitalistische heerschappij. De nederlaag van deze beweging opende de weg voor de opkomst van het fascisme. Een dossier door Christine Thomas. Foto's: arbeidersvergaderingen bij Fiat in Turijn.