De Limburgse auteur Roger Rutten bracht met ‘Oorlog & Zwijgen. Kinderen van verzetsmensen vertellen’ een vervolg op zijn twee eerdere uitstekende boeken over dit thema. Rutten brengt het verhaal van de verzetsstrijders en hun kinderen. Dit boek komt net op tijd, op een ogenblik dat de laatste verzetsstrijders stilaan buiten strijd geraken en op een ogenblik dat sommigen er openlijk voor pleiten om alles te vergeten.
Het verhaal van het gevangenenkamp Breendonk is wellicht vrij goed gekend, een bezoek aan Breendonk blijft tot op vandaag een schokkende gebeurtenis. Over de folteringen en de verschrikkingen in dit kamp zijn al meerdere boeken geschreven. Het nieuwe boek “Beulen van Breendonk” brengt een minder bekend verhaal, dat van de achtergrond van de beulen en hun handlangers. Deze verdedigers van de Arische superioriteit blijken overigens stuk voor stuk ‘losers’ te zijn.
De Nederlandse columnist Rob Riemen brengt met het boekje “De eeuwige terugkeer van het fascisme” een opvallende kritiek op rechtse populisten. De titel lijkt wat te choqueren, Wilders wordt zomaar een fascist genoemd. Benieuwd naar hoe Riemen het fascisme dan wel omschrijft en welke antwoorden hij erop brengt, lazen we zijn essay. Het resultaat was ergernis bij het lezen van zoveel clichés.
Marc Bertrands schreef het levensverhaal van partizanenleider Max De Vries neer in een boek. De partizanen die tijdens Wereldoorlog Twee tegen de nazibezetters streden, zijn stilaan aan het uitsterven. Het is dan ook nuttig om hun verhalen nu nog op te tekenen. Het boek over Max De Vries gaat samen met een DVD waarin De Vries zelf zijn verhaal doet. Opvallend is hoe De Vries in het boek ook een aantal ideologische posities van de oude stalinistische lijn blijft verdedigen.
In september vierden we de 90ste verjaardag van de massale beweging van fabrieksbezettingen in Italië. Die beweging stelde het kapitalisme in vraag, maar slaagde er niet in om een einde te stellen aan de kapitalistische heerschappij. De nederlaag van deze beweging opende de weg voor de opkomst van het fascisme. Een dossier door Christine Thomas. Foto's: arbeidersvergaderingen bij Fiat in Turijn.
In Vlaams-nationalistische kringen is de collaboratie van de nationalisten met de nazi-bezetters tijdens Wereldoorlog Twee nog steeds een bijzonder gevoelig thema. Deze collaboratie wordt nog steeds goedgepraat en dat niet alleen door VB’ers op leeftijd. Ook bij N-VA’ers en zelfs een aantal CD&V’ers is er de neiging om de collaborateurs goed te praten. Voor De Wever was het niet slim om net dit onderwerp uit te kiezen voor een column in De Standaard.
Naar aanleiding van de 70ste verjaardag van de Duitse inval in ons land bracht Koppen een reportage waarin het collaborateur André Van Hecke en verzetsstrijder Max De Vries aan het woord laat. De collaborateur van destijds is nog steeds overtuigd nazi en beweert trouw te blijven aan zijn “chef”. Het feit dat er nog steeds dergelijke nazi’s zijn, maakt dat verzet nodig blijft. Blokbuster kiest duidelijk kant, wij zetten de strijd van de anti-fascistische verzetshelden verder. Nooit meer fascisme!
Roger Rutten publiceerde eerder het uitstekende boek “Wit &Zwart” over het verzet en de collaboratie in het Limburgse Zonhoven. De thematiek van zijn tweede boek sluit daar onmiddellijk bij aan en is een gevolg van het eerste boek. In dit boek wordt het verhaal verteld van een verzetsheld, Jean Dubois, waarbij uitgebreid wordt stilgestaan bij allerhande fenomeen van verzet en collaboratie in Limburg.
Met een titel als “Big business met nazi-Duitsland” wordt al snel een vergelijking gemaakt met het boek “Fascism and big business” van Daniel Guérin, een werk dat voor zover we weten spijtig genoeg niet in het Nederlands verkrijgbaar is. Die vergelijking legt de lat voor het boek van Pauwels wellicht te hoog. Zijn boek schiet te kort tegenover de sterke analyses die Guérin reeds in 1939 maakte, onder meer geïnspireerd door de werken van Trotski over het fascisme. Maar dat neemt niet weg dat het boek van Pauwels ook heel wat verdiensten heeft.
Het boek “Wit & zwart. Verzet en collaboratie in een Vlaams dorp” van de Zonhovense voormalige leraar Roger Rutten is een bijzonder sterk uitgewerkt boek. Tijdens het lezen merk je dat de auteur volledig is opgegaan in zijn jarenlange zoektocht naar hoe het leven er tijdens WO2 aan toe ging in Zonhoven. Het boek is een aanrader voor wie meer wil weten over het verzet (en de collaboratie).
Er bestaan tal van boeken over de collaboratie in ons land. Ook werd de vervolging van collaborateurs na de oorlog uitgebreid beschreven in tal van boeken. Het is minder makkelijk om het verhaal van de verzetsstrijders te vinden. Louis Van Brussel speelde een belangrijke rol in het gewapende verzet tegen de nazibezetting en maakte in 1971 een indrukwekkend verslag op van dit verzet. Nu is het boek soms moeilijk te vinden, maar daarom zeker niet minder interessant en nuttig voor een nieuwe generatie anti-fascisten.